Glashelder

Zondag 24 januari 2016, 3de zondag door het jaar (jaar C)

Vorige week zagen we hoe belangrijk de hulp van experten is om een Bijbeltekst goed te verstaan, om te begrijpen wat er nu precies gezegd wordt. Schillebeeckx die stelde het zo: “Wie een tekst die enkele duizenden jaren oud is leest vanuit een hedendaagse mentaliteit, letterlijk aanneemt wat er staat, zonder kennis van de tijd, de context en het literaire genre waarin de tekst thuishoort, die is zeer ketters bezig”… Die kán niet anders dan de tekst misverstaan. Omdat u, na al die jaren, allang doorhebt dat ik als christen niet echt wild wordt van het Oude Testament (en dus misschien een beetje bevooroordeeld ben), wil ik deze overweging toch afsluiten met een voorbeeld uit het Nieuwe Testament.

Paulus
U weet dat de apostel Paulus met zijn grote missietochten naar Griekenland en Klein-Azië, met zijn predicatie en zijn brieven ervoor zorgde dat het christelijk geloof zich losrukte uit het Joodse cancan. Hij legde de basis van een geloof   dat als een vreedzame storm over het Romeinse Rijk zou gaan en later de wereldreligie werd die we nu kennen. En nochtans heeft hij daar weinig dank voor gekregen. Paulus is er altijd van verdacht geweest dat hij van de enigszins libertijnse Jezusbeweging een strakke organisatie, een Kerk heeft gemaakt. En vooral heeft men hem kwalijk genomen dat hij nogal vrouwonvriendelijk was, de vrouwen in een ondergeschikte rol wilde houden.

Verrassing
Maar, wat blijkt nu uit modern onderzoek? Dat daar niets van aan is. Uit de brieven waarvan men zeker is dat ze van Paulus zelf zijn, komt een man naar voor die waarschijnlijk nog dichter bij Jezus stond dan de evangelisten. (Zijn brieven zijn ook ouder dan de evangelies!!) Een man die, net zoals Jezus, de volledige gelijkheid bepleit tussen mannen en vrouwen, tussen  slaven en vrijen.
De brieven waarin een enigszins vrouwonvriendelijk odeurtje te bespeuren valt zijn afkomstig van … leerlingen van Paulus die waarschijnlijk vonden dat het nu welletjes was geweest, dat het niet té gortig moest worden. (Iets wat vele historici al lang vermoedden: het christendom verscheen in een wereld waarin vrouwen totaal niet meetelden. Om te kunnen doorbreken en aanvaard te worden, heeft de beweging een deel van haar revolutionair elan afgezwakt.)
Maar Paulus heeft daar dus niets mee te maken, integendeel. Hier stop ik met mijn exegetisch slippertje. Ik heb alleen maar willen zeggen: pas een beetje op als je zomaar, onvoorbereid, een Bijbeltekst met hart en ziel omarmt. Een beetje studie en kennis van achtergrond en context kan nooit kwaad. Ik moet daarbij altijd denken aan dat schilderij van Magritte met daarop de afbeelding van een pijp. En daaronder de tekst: “Ceci n’est pas une pipe”. Niets is wat het lijkt. En dat maakt het allemaal alleen maar boeiender.

Anders
De grote vraag die nu rijst bij dit alles is: hoe zit dat nu bij Jezus? Is dat bij hem ook zo moeilijk om te weten te komen wat hij nu precies wil? Het antwoord is: neen! Jezus en zijn intenties zijn kristalhelder. Natuurlijk gebruikt ook Hij wel parabels en verhalen die vaak een dubbele bodem hebben, dat behoorde nu eenmaal tot de vertelkunst van zijn tijd. Maar over wat Hij wilde bereiken, zijn droom, datgene wat Hij zag als zijn roeping en zijn taak en over datgene wat Hij van ons verlangde, daar kan geen twijfel over bestaan. Vandaag zijn wij getuige van wat je gerust zijn programmaverklaring zou kunnen noemen. In de synagoge van Nazareth leest Hij voor uit de profetie van Jesaja: “De Geest des Heren is over mij gekomen, Hij heeft mij gezalfd. Om aan armen het goede nieuws te brengen. Om gevangenen hun vrijlating bekend te maken, om blinden te laten zien en onderdrukten hun vrijheid weer te geven”. Jezus past die tekst gewoon toe op zichzelf. Vanaf nu gaat dit gebeuren, zegt Hij. Dat is wat Hij komt doen: mensen verlossen uit alles wat hen knelt, pijn doet of geknecht houdt. Jezus wil mensen bevrijden en genezen. Hij is de mens geworden liefde van de Vader. En Hij wil dat al diegenen die zeggen Hem te volgen, precies hetzelfde doen.

Helder
Soms zegt men wel eens dat het christendom met zijn ingewikkelde theologie veel te moeilijk is. En inderdaad, moslims bijvoorbeeld hebben vijf zeer eenvoudige verplichtingen, weten dus precies waar ze zich aan moeten houden. Terwijl de christelijke theologie … Man, man, man. Als je alleen maar denkt aan het begrip “Heilige Drievuldigheid”… Niemand begrijpt dat echt. Maar wat is die ingewikkelde theologie anders dan spielerei voor vakmensen? Jezus’ leer daarentegen is klaar en eenvoudig. Ze is samen te vatten in één zin: “Sta liefdevol in het leven.” Hou van mensen, beteken iets voor hen, genees hen, breng hen tot rust, wees een licht in hun leven, een herberg op hun reis, een balsem op hun wonden. En omdat het geloof meer is dan een moraal, is de pointe daarbij: besef dat je er niet alleen voor staat. God = Liefde. Stel je zodanig voor Hem open dat Hij je steeds meer kan beminnen. En dat zijn liefde, via jou, ook zijn andere mensen kan bevrijden en beminnen. Dat is heel het christelijk programma. Er is geen ander.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s