Hoeder van mijn broeder

Zondag 10 juli 2016, 15de zondag door het jaar (jaar C)

Het verhaal van de Barmhartige Samaritaan is het antwoord van Jezus op de vraag van een schriftgeleerde: “Wie is mijn naaste?”. Het is een bijzonder interessante vraag.
Dat we bij wijze van vuistregel onze naasten moeten beminnen als onszelf, daarover zal iedereen het wel eens zijn.
Ik denk dat zo ongeveer elke godsdienst en elk menswaardig filosofisch systeem dat principe huldigt: behandel een ander zoals je zelf wil behandeld worden.
Maar de vraag van de schriftgeleerde is interessant omdat wij allen, hoezeer ook akkoord met het principe “je naaste beminnen als jezelf”, spontaan geneigd zijn om toch te werken met rangschikkingen en gradaties als het erop aankomt te bepalen wie vóór gaat.  De ene naaste is blijkbaar toch wat meer naaste dan de ander….

Spontaan aanvoelen
In je directe nabijheid staan dan de mensen die je het meest nabij zijn, waar je het meest van houdt, die je het dierbaarst zijn: je vrouw, je kinderen, je ouders. Een beetje verder staan de mensen van je familie, je vrienden, de mensen waar je het liefst mee samenwerkt.
Nog wat verder: de buren, de mensen van je parochie, van je dorp.
Daarachter allen die landgenoot van je zijn, hetzelfde beroep uitoefenen, enz.  Het is duidelijk dat hoe verder iemand zich bevindt van het centrum dan ikzelf ben, hoe minder hij mijn naaste is.
En op zich is dat een heel natuurlijk en normaal aanvoelen. Het is nogal wiedes dat ik beter niet helemaal opga in acties voor de derde wereld als ik ondertussen mijn eigen moeder laat verkommeren en mijn kinderen verwaarloos.
Wij zijn nu eenmaal beperkt in onze mogelijkheden, wij moeten dus wel prioriteiten stellen. En dan is het gewoon mijn plicht om goed voor mijn gezin te zorgen vooraleer ik mij buig over de nood van anderen.

Omwenteling
Maar het gevaar dat die manier van denken met zich meebrengt is dat ik mij dan steeds minder verantwoordelijk voel naarmate  de mens die in nood verkeert, zich “ver” van mij bevindt.
Het gevaar is dat ik dan wel goed ben voor mijn kinderen, maar mij al veel minder aangesproken voel door de nood van een verre buurman en al helemaal niet door die van een hongerend kind in Soedan.
Het revolutionaire van Jezus zit hierin dat Hij stelt dat niet wij bepalen wie onze naaste is maar dat een mens, door het feit zelf dat hij in nood is en ik hem zou kunnen helpen, mij tot zijn naaste maakt.
Ik kan dus volgens Jezus niet eigenmachtig zeggen, die is mijn naaste, en die is het al veel minder.
Voor Jezus wordt ik inderdaad de naaste van elke mens die hoe dan ook door mij zou kunnen geholpen worden.
Ook hier weer dat onthutsende radicalisme van Jezus: Voor elke mens in nood wordt ik de naaste.

Consequenties
Het is een verbijsterende stellingname .
Want dat betekent dat ook de armoede van Indiase boeren en de ellende van kindsoldaten in Afrika en kindslaven in Chinese fabrieken mij niet onberoerd mag laten.
Natuurlijk moeten wij ook niet alle ellende van de wereld op ons nemen en natuurlijk moeten wij geen schuldgevoelens hebben omwille van  het feit dat de wereld voor een groot stuk draait op uitbuiting van de ene mens door de andere. Dat is niet onze fout.
Maar wij mogen ons nooit zomaar bij die toestanden neerleggen. Ieder van ons heeft de plicht om van op zijn plaats, met de bekwaamheid en de middelen waarover hij kan beschikken, iets te doen om het lot van de uitgebruikte zwakken overal in onze wereld te helpen verbeteren.

Decency
Het is waar, het feit dat op een paar uur vliegen hier vandaan kinderen sterven van de honger is niet onze schuld. Maar wanneer onze manier van leven bijna alleen nog draait rond restaurantbezoek en reizen, rond voetbal en rockfestivals, waarbij het moto is zoveel mogelijk genieten , genieten en nog eens genieten en goede – doel – acties een soort excuus geworden zijn; wanneer de ellende van anderen geen enkele emotie meer oproept, dan scheelt er iets serieus aan onze levensstijl.
Als wij bij ieder teken van lijden en ellende van mensen in nood onmiddellijk de andere kant opkijken of de beelden resoluut wegzappen, dan is die manier van leven zelfs ziek en beschamend.
Toch zeker voor mensen die zich christen noemen.
Het is waar, het is allemaal niet onze schuld maar het gaat wel over onze broeders en zusters, kinderen van dezelfde Vader. Wij zijn hun naaste. Wij moéten hen helpen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s