Genieten én gelukkig zijn

Zondag 4 september 2016, 23ste zondag door het jaar (jaar C)

Het is u zeker al opgevallen hoe vaak tegenwoordig in de media het woordje “genieten” valt. Ik heb nog nooit de proef gedaan om eens een ganse avond van 6 tot 12 naar een van de tv-zenders te kijken en dan op te tellen hoe vaak – vooral in praatprogramma’s – het woordje “genieten” valt. Maar, in ieder geval zó vaak dat het niet genietbaar meer is en het je integendeel behoorlijk op de zenuwen begint te werken. Nu wil ik hier niet de nauwgezette asceet uithangen. Ik heb niets tegen genieten! Oké, ik heb nooit een partner gehad en ook geen kinderen. En dat blijft natuurlijk een gemis, hoe oud ik ook word. Maar er zijn ook duizend andere dingen waar ik wél intens van kan genieten. Van echte kameraadschap bijvoorbeeld of gewoon van lekker eten en drinken. Van op reis gaan en ontspanning, maar ook van  zinvol werk; van de kleine succesjes die je af en toe mag halen en van de waardering die je dan krijgt. Maar ook, als alles tegenslaat, van de vrienden die dan om je heen staan en die je nooit laten vallen.
D’r is absoluut niks mis met genieten. Ook niet voor een christen, zeker niet voor een christen! “Ik ben gekomen opdat ze leven zouden hebben en wel in overvloed”, zegt Jezus.

Dwangmatig
Het enige waar je je serieuze vragen bij stelt, is dat geforceerde dat vanuit de media op je afkomt. Genieten is blijkbaar een plicht geworden. En in ieder geval ben je toch wel wat achterlijk als je niet beseft dat genieten, van uur tot uur en van dag tot dag, het doel van het leven is. Een opdracht waar je je niet aan onttrekken kunt. Een plicht, iets wat je voortdurend moet organiseren. Eigenlijk klopt hier iets niet. Want ieder van ons weet uit ondervinding dat echt genieten ons vaak overvalt als een geschenk. Het intens genieten van iets in de natuur bijvoorbeeld. Je kan dat natuurlijk wel een beetje in de hand werken. Als je nooit buitenkomt zal je ook nooit getroffen worden door de zilveren schittering van een vijver bij valavond. Maar in wezen overkomt de genieting je vooral.
En zo gaat dat vaak ook met uitstapjes met een vereniging, een feestje met vrienden, een restaurantbezoek of een gewone vergadering: de evenementen waar je het meest genoegen aan beleeft zijn vaak die waar je dat het minst van verwacht had. Genieten laat zich maar heel gedeeltelijk “organiseren”. Omdat we heel complexe wezens zijn en er zoveel komt bij kijken. Als je bijvoorbeeld bij warm weer houdt van een frisse pint en een goeie babbel en je komt een vriend tegen die helemaal van hetzelfde “geloof” is, dan moet je natuurlijk een terrasje met hem doen. Maar een terrasje moet je niet doen, alleen maar omdat de weerman zegt dat het terrasjesweer is: je zit daar dan voor aap en je verveelt je te pletter.

Vluchtig
Die terrasjesaffaire brengt ons bij een ander fenomeen dat toch wel enige aandacht verdient. Het feit namelijk dat in de media het genieten van het leven merkwaardigerwijs helemaal samenvalt met de belangen van de horeca en het bedrijfsleven. In deze tijden van economisch fundamentalisme kan je daar wel enig begrip voor opbrengen. De media worden tenslotte betaald door de bedrijfswereld. Maar je merkt ondertussen wel dat op die manier de mensen een heel egoïstische levenshouding wordt aangepraat. Leven, dat is genieten, genieten en nog eens genieten. Dat is de boodschap. En dan uiteraard niet zozeer genieten van een koetje in de wei, maar van alles wat met geld te koop is en dat op een of andere manier genot voor jezelf oplevert. Het soort genieten dat ons wordt aangepraat gaat dus eigenlijk over het bevredigen van behoeften. Een bijzonder vluchtig soort genieten overigens. Vaak is het krampachtig achternalopen van dat soort genietingen trouwens een onmiskenbaar teken dat men niet gelukkig is.

Diepe voldoening
Er is echter ook een ander soort van genieten dat veel duurzamer is. Je kan bijvoorbeeld genieten van het feit dat je iemand echt vooruit geholpen hebt, van het feit dat je een moeilijke opdracht tot een goed einde hebt gebracht of iemand waar je van houdt uit een hachelijke situatie hebt gehaald. Je kan daar dan een glas op drinken of de goeie afloop vieren met een etentje. Maar het genoegen dat je uit die “beloning” puurt is bijna banaal, vergeleken met de diepe voldoening die je haalt uit het feit dat je iets bereikt hebt door je te geven.
En hier zitten we volop in de christelijke sfeer en meer bepaald bij de fundamentele keuze die van ons gevraagd wordt. Misschien kunnen we de typisch christelijke levenshouding nog het best verduidelijken door te zeggen wat ze niet is. Een christen zoekt zijn levensvervulling niet in een leven dat zoveel mogelijk genotsmomenten probeert aaneen te rijgen. Maar hij zoekt die ook niet in complete onthouding en verachting van al het lichamelijke.

Levensvervulling
De zelfverloochening die Jezus van ons vraagt betreft het radicaal afzien, niet van genieten, maar van elke vorm van egoïsme. En dat is iets heel anders.
Een christen is dus iemand die geniet (binnen bepaalde ethische grenzen) van alle goeie dingen van het leven. Van alle goeie dingen van het leven. Maar zijn fundamentele levenshouding is er een van dienstbaarheid, van zich inzetten. Voor armen en kleinen op de eerste plaats. En het is vooral dáárin, in dat er-willen-zijn-voor-anderen dat hij zijn vreugde, zijn voldoening en zijn levensvervulling vindt. Ook al gaat zo’n levenshouding nogal eens gepaard met lijden en verdriet. Een christen staat met zijn levenshouding dus ook niet ergens tussen extreem egoïstische genotszucht enerzijds en even extreme ascese en onthouding anderzijds. Zo van “een beetje van dit en een beetje van dat, maar niet te veel”. Hij staat daar niet ergens tussenin. Hij staat daar tegenover.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s