Gered én genezen

Zondag 9 oktober 2016, 28ste zondag door het jaar (jaar C)

Wanneer iemand je geheel onterecht slecht en onrechtvaardig heeft behandeld, wanneer een vriend zich tegen je keert en je verraadt en in de rug steekt of wanneer je partner waar je zielsveel van houdt al sinds geruime tijd een dubbel leven leidt en iemand je de ogen daarvoor opent, dan valt er aan vergeving niet te denken, zeker niet de eerste tijd. Vergeven kan ik het, zeggen mensen dan, maar vergeten nooit. En iedereen zal daar begrip voor opbrengen want elkaar vergeven is gemakkelijk als het over prullen gaat, maar als men ons werkelijk pijn heeft gedaan is het een aartsmoeilijk iets.

Dankbaarheid
Waar veel minder wordt bij stilgestaan, is dat dankbaar zijn als mensen goed voor ons geweest zijn even moeilijk is. Toch als het gaat om echte dankbaarheid. Want daar zijn natuurlijk ook gradaties in. Zoals bij vergeven.
Wanneer iemand echt zwaar op je ingereden is kan hij daarna misschien wel sorry zeggen en jij kan – even formeel en beleefd als hij – doen of je de excuses aanvaardt (je moet tenslotte verder), maar allebei weet je dat geen van beiden het meent. Bij dankbaarheid is dat ook zo. Wanneer iemand echt goed voor je geweest is kan je heel beleefd en lief en blij om wat er voor jou gedaan werd merci zeggen, misschien zelfs met een fles wijn of een bloemetje erbij, maar daarmee is de kous ook af. Je zou bijna kunnen zeggen: daarmee is het incident gesloten. Jij hebt iets voor mij gedaan, ik heb je bedankt, zelfs een geschenkje gegeven of een wederdienst bewezen en nu zijn we terug effen. En hiermee is het grote woord gevallen: wij zijn terug effen. Wij gaan verder met een propere lei: jij kan geen claim op mij uitoefenen, ik sta niet langer bij jou in het krijt, ik ben terug een vrij man. Daar draait het om!

Haat
Wanneer echt dankbaar zijn zo moeilijk is dan is dat omdat wanneer iemand goed voor ons is, wij daar wel heel blij om zijn, maar tegelijk ervaren we de situatie op een of andere manier als een aanslag op onze onafhankelijkheid.
Wij staan in de schuld. En bij iemand in de schuld staan, moeten merci zeggen, er misschien op aangekeken worden, geeft ons een verschrikkelijk onaangenaam gevoel. Vandaar waarschijnlijk het – op het eerste gezicht merkwaardig – verschijnsel dat je beste vrienden van weleer soms je ergste vijanden kunnen worden, zonder dat er echt erge dingen zijn gebeurd. Vandaar dat je in die dingen ook altijd met tact en overleg te werk moet gaan. Als je erg goed voor iemand geweest bent, hem een grote dienst hebt bewezen, dan moet je er altijd zorg voor dragen dat die ander iets terug kan doen, hoe klein of weinig ook. Systematisch elke wederdienst weigeren onder het mom van: “Ik moet daar niets voor terug hebben, het was graag gedaan” lijkt wel genereus, maar dat is het niet. Want op die manier kweek je schuldgevoelens bij de anderen en dat wekt wrevel op. En die wrevel kan langzaam maar zeker haat worden omdat men geen enkele kans krijgt er zich van te bevrijden.

Dr. Phil
Tot daar enkele bedenkingen die zeker de moeite waard zijn maar die eigenlijk meer thuis horen in een programma van Oprah of Dr. Phil dan in een kerk. (Ik heb het grootste respect voor de skills van Oprah Winfrey en Dr. Phil en ik denk overigens dat het ook voortreffelijke christenen zijn.) In de kerk gaat het om meer dan een paar psychologische weetjes en trucjes. Al die beslommeringen van “ik moet de kans krijgen om iets terug te doen” en “ik wil bij niemand in het krijt staan” of, erger nog, “ik moet aan niemand merci zeggen”, zou een religieus mens gewoon achter zich moeten gelaten hebben.
Een christen is iemand die niet alleen probeert om goed te zijn voor anderen, maar die ook echt kan toelaten dat anderen goed zijn voor hem. En
die echt dankbaar kan zijn voor wat anderen voor hem doen. Maar om dat te kunnen zijn moet je er natuurlijk op de eerste plaats van doordrongen zijn dat je zo goed als alles aan anderen te danken hebt. Te beginnen met je leven zelf.

Redding
Ik denk zelfs dat het een van de voornaamste voorwaarden is om een religieus mens te kunnen zijn: beseffen dat je zo goed als alles te danken hebt aan anderen : aan de genade en de barmhartigheid van God en aan het vernuft van de mensen. En aan al de initiatieven, instellingen en uitvindingen die daar het gevolg van zijn. Kunnen dankbaar zijn, dat is ophouden jezelf wijs te maken dat het goede dat anderen je doen voor jou een recht en voor hen een plicht is. Dat is kunnen genieten, niet alleen van het goede dat ze aan je doen maar ook van het feit zelf dat mensen goed voor jou zijn. Als je dat kunt ben je zoals die tiende melaatse. Alle tien waren ze “genezen”, maar hij alleen was gered: hij was dankbaar, hij was helemaal een ander mens geworden. Dankbaar kunnen zijn maakt diepere, echtere en ook meer aimabele mensen van ons.

Zieken
Dat geldt ook en misschien vooral voor zieke mensen die op de hulp van anderen aangewezen zijn. Soms zegt een zieke je, doelend op de kinderen: “Ze zorgen goed voor mij meneer, maar dat mag ook wel. Ik ben ook altijd goed geweest voor hen en ook voor na mijn dood heb ik voor hen gezorgd. Ze zullen geen kou hebben”. Zo iemand zit nog altijd op het niveau waar Oprah en Dr. Phil opereren. De diepe genezing die God hen kan geven hebben ze nog niet toegelaten. Echt dankbaar kunnen zijn is een geschenk. Je geniet dubbel. Je geniet van het goede dat men je doet. En je geniet van het feit zelf dat mensen goed voor je zijn. En ook al word je door velen beklaagd om je ziek-zijn, je leeft misschien dieper en intenser dan ooit tevoren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s