Schone schijn

Zondag 5 november 2017 – 31ste zondag door het kerkelijk jaar A

Hoge bomen vangen veel wind zegt het spreekwoord. En zelfs Jezus steekt af en toe de draak met de zelfingenomenheid en de ijdelheid van hooggeplaatste personen. Wij houden daar wel van. Wij genieten ervan als belangrijke personen in hun hemd worden gezet. Kijk maar naar de kranten en de ‘boekskes’, naar de Tv-programma’s en de sociale media. Telkens wanneer zo’n prominent figuur serieus van zijn pluimen verliest of zelfs helemaal van zijn sokkel valt, kan de pret niet op. “Eigen schuld, dikke bult”, denken we dan. “Met al hun pretentie”! En met een warm gevoel vanbinnen stellen we dan vast dat “gerechtigheid is geschied”. Maar in werkelijkheid is het natuurlijk allemaal niet zo fraai als wij zelf zouden willen geloven. Er is dan immers ook bij ons iets dat niet helemaal snor zit.

Jetset
Want de manier van leven van rijke en beroemde mensen boeit ons wel. Het interesseert ons wel degelijk om te weten hoeveel miljoenen hun villa’s kosten en hoeveel ze er zo hebben. Wie hun nieuwe vrouwen of mannen zijn. Hoeveel hun echtscheidingen hen kosten. En hoe ze in hun privé-jets van het ene feest naar het andere vliegen. Het boeit ons blijkbaar mateloos.
Daarom lezen wij de ‘boekskes’. (Enfin u toch, want ik koop die alleen maar voor de kruiswoordraadsels). Diep in ons droomt, tenminste een deel van ons, ook wel van zo’n leventje. Diep in ons willen wij misschien allemaal wel geëerd en geprezen worden. En ons lachen met hooggeplaatsten die van hun pied-de-stal vallen is leedvermaak. En leedvermaak is het broertje van afgunst. Het zou dus wel eens kunnen zijn dat de gevoelens die dan bij ons opkomen meer te maken hebben met jaloezie dan met verlangen naar meer sociale rechtvaardigheid.

Nuanceren
Dat verlangen, die droom om ook zelf geëerd en geprezen te worden, om bekend en invloedrijk te zijn is, zolang het binnen de perken blijft, nochtans helemaal niet zo verkeerd als het lijkt. Integendeel. Iedere mens heeft nood aan erkenning en bevestiging. Iedere mens wil graag een schouderklopje, wil geapprecieerd worden en houdt van populair-zijn. Een mens heeft dat ook nodig om staande te blijven in het leven. En daarom proberen mensen zich ook altijd van hun beste kant te laten zien aan de buitenwereld. Ook dat is typisch menselijk en normaal. En heeft ook altijd al bestaan. In de tijd toen mijn oma jong was waren er nog niet al die cosmetische hulpmiddelen van nu. Maar als zij en haar vriendinnen naar de kermis gingen dan streken ze met een natte zakdoek over een baksteen en brachten dat vage rood dan aan op hun kaken. Waardoor ze er onmiddellijk heel wat appetijtelijker uitzagen. Je kon in die tijd nog geen heel nieuw gezicht gaan kopen in de schoonheidskliniek en er liep ook nog geen Jani Kazaltzis rond die van een wat slonzig iemand een barbiepop kon maken, maar die neiging om er aan te werken dat je mooier, intelligenter en moreel voortreffelijk overkomt dan je in werkelijkheid bent is van alle tijden.

Alert blijven
Ik denk niet dat Jezus veel moeite had met die bijna aandoenlijke, menselijke ijdelheid: zolang het alleen maar ijdelheid is. Want het echte probleem is dat als je je altijd beter voordoet dan je bent, je al heel vlug gaat denken dat je ook werkelijk beter en meer bent dan een ander. En dat maakt dan dat je je alleen nog goed voelt in het gezelschap van rijke en belangrijke mensen, van mensen naar wie men opkijkt. En waar je eer kan halen door met hen gezien te worden. En dat je, in eenzelfde beweging, steeds meer het contact mijdt met mensen aan wie geen enkele schoonheid of aantrekkelijkheid is en wier gezelschap je status eerder naar beneden zou halen. Langzaam maar zeker begin je jezelf verheven te voelen boven alle mensen waar je niet kan naar opkijken. En begin je neer te kijken op allen die niet passen bij de happy few waar je zelf wil bijhoren. Wanneer Jezus de machthebbers, de schriftgeleerden en farizeeën de levieten las, dat was niet omdat hij hoopte die mannen, die in die tijd ook letterlijk een hoge hoed op hadden, te bekeren. Want die zaten helemaal vastgeroest in hun zelfvoldane minachting voor de gewone mensen. Maar dan was dat om tegen ons te zeggen: pas op dat gij niet wordt zoals zij. Want “het” zit in ieder van ons.

Hyacinth Bucket
U weet dat ik een tweetal weken gedwongen vakantie heb gehad. En in die tijd heb ik verschillende afleveringen terug gezien van “Schone Schijn”. U weet wel dat Engelse feuilleton waarin een dame zich verbeeld tot de hogere kringen te behoren, graag uitpakt met haar rijkgetrouwde zus en vooral niet wil gezien worden met de wat afgezakte tak van haar familie. Het succes van het feuilleton zit in de herkenbaarheid. Hoe kolderiek en overdreven ook gebracht, wij kennen zo’n mensen. Precies omdat de actrice haar typetje zo extreem en dik “erover” neerzet is er geen haar op ons hoofd dat er aan denkt dat het over ons gaat. En toch is dat het echte punt van herkenning. Diep in elk van ons zit er een klein Hyacintje. En daar wil Jezus ons voor waarschuwen. Want minachtend neerkijken op andere mensen is niet iets om mee te lachen. Het ligt aan de basis van onnoemelijke tragedies. In het persoonlijk leven van mensen. Maar ook op wereldvlak.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s