De Grote Leugen

Zondag 12 november 2017 – 32ste zondag door het kerkelijk jaar A

Honderd jaar geleden werd communistenleider Lenin door de geheime diensten van het Duitse keizerrijk Rusland binnengesmokkeld. Ze rekenden op hem en op de enorme hoeveelheden goud die ze hem toestopten om de tsaar ten val te brengen, de Russische verdediging te ontredderen en het land te dwingen tot een vernederende ‘vrede’. Daarna zouden enorme hoeveelheden Duitse troepen vrijkomen om ingezet te worden aan het westelijk front. Dat was het plan dat “Seine Keizerliche Hoheit” in Berlijn voor ogen had en precies zó is het ook gebeurd. Vol minachting voorbijgaand aan de christelijke idealisten, nationalisten, socialisten en liberalen die op dat ogenblik de revolutie aan het voltrekken waren, koos de Duitse elite bewust voor het serieuze werk en hielp in Rusland de bolsjewieken aan de macht. De complete uitroeiing van de Russische adel en kaders en de massale slachtingen onder het volk die daarna volgden waren nochtans volkomen voorspelbaar.

Holle woorden
Om maar te zeggen hoe cynisch het eraan toegaat in de wereld van de macht. En het verbijsterende is: wij weten dat, wij weten dat al jaren, wij weten dat al eeuwen. En toch laten wij ons altijd weer opnieuw opjutten door holle retoriek, door compleet debiele leuzen en slagzinnen, door groteske waarheidsverdraaiingen en leugens. Kan daar nu echt niets tegen gedaan worden? Serieus historisch onderzoek komt altijd tot de conclusie dat elke oorlog voortkomt uit twee van de meest lage menselijke driften: machtswellust en roofzucht. Dat is de enige echte reden van elke oorlog, van de oertijd tot nu: machtswellust en roofzucht. Het spreekt natuurlijk wel vanzelf dat de meestal bejaarde oorlogsbazen hun echte passie nooit als reden zullen opgeven wanneer zij de jeugd van hun volk de dood injagen.

Bedrog
Zij zullen integendeel beroep doen op juist de edelste gevoelens die leven in die jeugd en in het volk. Zij zullen beroep doen op hun volksverbondenheid, hun vaderlandsliefde, hun godsdienstige gevoelens en hun gevoel voor rechtvaardigheid. Maar de enige echte reden van de agressie is altijd machtswellust en roofzucht. Gecamoufleerd met woorden en begrippen als rechtvaardigheid, vrijheid en God. En de laatste jaren ook met woorden als Verlichting, mensenrechten en democratie. Misschien was Hitler op dat punt dan nog het minst oneerlijk, want hij sprak openlijk over zijn nood aan “Lebensraum” en over het feit dat de Russen maar beter konden verdwijnen omdat de Duitsers hun olie nodig hadden voor hun leger en hun grond voor de Duitse boeren. Maar als dat zo is, als aanvalsoorlogen altijd in gang gezet worden door leiders die mensen over de streep trekken met mooie woorden en hoge idealen maar in feite alleen maar handelen uit machtswellust en roofzucht, kunnen wij ons daar dan niet beter tegen beschermen? Kunnen die misleiders niet op tijd ontmaskerd worden, eer het te ver is?

Onderwijs
Ik denk dat alleen onderwijs daar iets kan aan doen. En dat invloedrijke organisaties als de Verenigde Naties al hun invloed moeten gebruiken om wereldwijd te werken aan een onderwijs dat dit soort gemene manipulaties op tijd ontmaskert. Om mensen zodanig te vormen dat ze het bedrog doorzien, de machinatie doorprikken en ook anderen behoeden voor verdwazing. Moeten wij dan onvoorwaardelijke pacifisten zijn, ons als makke schapen gedragen t.a.v. elke agressie? Natuurlijk niet. Niemand van ons gaat bezwaar hebben tegen het feit dat wij krachtig optreden tegen terreurgroepen en mensonterende ideologieën. Een leger blijft dus nodig, en niet alleen voor humanitaire opdrachten. Er zullen immers ook altijd criminelen zijn die proberen voor eigen passie of gewin andere mensen de dood in te jagen. Als ze een beetje talent hebben en de tijd en de omstandigheden zitten mee, dan is het zover. Als je nú de redevoeringen van Hitler leest dan vraag je je af: hoe is ’t in godsnaam mogelijk geweest dat een oud cultuurvolk als het Duitse dáár ingelopen is. En daarom moeten mensen via het onderwijs meer bekwaam gemaakt worden om de trucen en handigheden van dat soort misdadigers te doorzien.

Vijanddenken
En eigenlijk is dat niet eens zo moeilijk. Vanaf het ogenblik dat je te maken hebt met een leider die probeert het ene volk tegen het andere op te zetten of de ene groep binnen een samenleving tegen een andere, moet je heel alert zijn. Alert voor elk soort vijanddenken. Ik wil dat wel onmiddellijk nuanceren. Ik steek zelf graag de draak met de stugheid van West-Vlamingen en de – laat ons maar zeggen – flair van de Antwerpenaren. En over het feit dat mijn Waalse neefjes zo grondig ‘verwaalst’ zijn dat ze het bijna alleen nog maar hebben over “congés payés”. Maar dat bedoel ik dus niet. Ik bedoel het echt tegen mekaar opzetten van groepen mensen. Het stigmatiseren of verdacht maken van hele groepen. Wat mij als christen in deze tijd bijvoorbeeld erg stoort is de vaak gehoorde bewering dat “godsdienst oorzaak is van oorlog”. Slaat gewoon helemaal nergens op. Dit is een even imbeciele uitspraak als Hitlers bewering dat “Joden de bacteriën zijn die een samenleving perverteren”. Even imbeciel en even crimineel. Het zou een universeel uitgangspunt moeten worden, een spontane reflex van heel alert te worden van het ogenblik dat – wie dan ook – probeert vijandschap te stichten tussen volkeren of tussen groepen van mensen in dezelfde samenleving. Alleen dan krijgen oorlogsmisdadigers het moeilijk.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s