Radicaal en kwetsbaar

Zondag 15 juli 2018 – 15de zondag door het jaar (jaar B)

Het aanstekelijk vertrouwen van Jezus in het leven en in God lijkt soms in de buurt te komen van roekeloos onbekommerd-zijn, van datgene wat men in de klassieke theologie “vermetel vertrouwen” noemde. “Wees niet bezorgd om uw leven, om eten en drinken en kleding. Het leven is meer dan eten en drinken en het lichaam kostbaarder dan kleding. Kijk eens naar de vogels in de lucht, ze zaaien niet en maaien niet …” U kent deze beroemde passages. Evenals trouwens het zendingsverhaal van vandaag, waarin Jezus zijn leerlingen op pad stuurt met twee keer niks aan voorzorgsmaatregelen en voorzieningen. Ze moeten gewoon de wereld intrekken en de mensen het goede nieuws brengen, zonder zich zorgen te maken over wat ze zullen eten of drinken of wie hun onderdak zal geven. Het valt zeer goed te begrijpen dat in de jaren 70 dit de geliefkoosde Bijbelteksten waren van vele hippies, omdat Jezus hen hier zeer nabij kwam.

Nuchter
Maar wat moeten wij, overgeorganiseerde en beveiligde en verzekerde en bekommerde burgers in 2018 met dit soort uitspraken van Jezus? Je kan natuurlijk zo gegrepen zijn door het evangelische ideaal dat je, zoals Franciscus van Assisi, Jezus wil volgen in al zijn radicaliteit, al je schepen achter je verbrandt en de wereld intrekt zonder enig bezit, zonder een thuis, zonder vast werk, zonder enige zekerheid. Met alleen maar je geloof en je eindeloos vertrouwen in God. Maar dat kan toch alleen maar weggelegd zijn voor enkele uitzonderlijk begenadigde personen. We kunnen dat toch niet allemaal beginnen te doen. Ook tijdens het leven van Franciscus van Assisi en van Jezus zelf, moesten er huizen worden gebouwd en wegen aangelegd.
Moest het land worden ingezaaid en de oogst worden binnengehaald. Moest iedereen beginnen rondtrekken om te prediken, dan zou de maatschappij binnen de kortste keren herschapen zijn in een puinhoop. En dat kan toch niet de bedoeling van Jezus geweest zijn.

Liefde
Maar wat betekenen zijn woorden dan voor gewone burgers zoals wij, die proberen een redelijk en geregeld leven uit te bouwen voor onszelf en tegelijk de samenleving in stand te houden en vooruit te helpen? Ik denk dat je, om Jezus te begrijpen, altijd moet teruggaan naar de kern van waaruit Hij sprak en van waaruit Hij handelde. En die kern, dat is liefde. Liefde is de sleutel om in elke situatie en in alle omstandigheden de woorden en de handelingen van Jezus te begrijpen. Alles wat Hij zei en deed vertrok van daaruit en is alleen ook van daaruit te begrijpen. De radicaliteit die hem zo vaak kenmerkt en die Hij van ons vraagt heeft dan ook niets te maken met prestatiezucht of met de drang om zich te onderscheiden van anderen, maar het is gewoon de radicaliteit die eigen is aan de liefde. Aan elke liefde. De liefde voor God en de liefde voor de mens. Liefde kent geen berekening, geen behoedzaam zoeken naar wat voor jezelf het zekerste, het veiligste en het voordeligste is. In geldzaken doe je dat wel. Daar geef je best de voorkeur aan veilige beleggingen en beperkt risico. Maar voor de liefde is zo’n voorzichtige houding moordend.

Kwetsbaar
Wie ooit een vrouw of een vriend of zelfs maar een puppy kiest op zulke voorzichtige, alles-afwegende en risicomijdende gronden, die zet zichzelf daarmee helemaal buiten de wereld van de liefde. Liefde is iets van het hart, kent geen verdeeldheid. In de liefde geef je je hart helemaal, of je geeft het niet. Liefhebben is daarom ook kwetsbaar zijn. Je geeft jezelf totaal. Je bouwt geen enkele verzekering in. Je hebt geen enkele zekerheid dat je geen verdriet zal hebben, dat er niet op je hart zal getrapt worden, dat je hart niet gebroken zal worden. Die totale kwetsbaarheid hoort wezenlijk bij de liefde. Zelfs bij de liefde tot God. Denk aan een van de laatste woorden van Jezus: “God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten?” Zelfs de liefde tot God biedt dus geen enkele garantie. De enige garantie tegen een gebroken hart, de enige zekerheid dat je hart nooit gebroken wordt, is dat je het ook nooit aan iemand geeft. Het zal dan niet gebroken worden. Maar het zal dan wel langzaam maar zeker onbreekbaar, ondoordringbaar, onverzoenbaar worden. En je zal uiteindelijk geestelijk wegkwijnen en sterven. De enige plaats – zegt de Engelse schrijver C.S. Lewis – waar je veilig bent voor de gevaren van de liefde, is de hel.

Levensvervulling
Het geven van je hart, het geven van jezelf aan een ander, aan een mens of aan God (het liefst aan allebei), is voor een mens de enige manier om het land van de grijze conventies en veiligheidszones achter zich te laten en het volle leven binnen te gaan. Het is de enige manier om de kleurloze grauwheid van angst en berekening te verwisselen voor de warme kleuren van het land van de levende God.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s