Wie zeg jij dat ik ben?

Zondag 16 september 2018 – 24ste zondag door het jaar (jaar B)

Onlangs las ik van een bekend schrijver en theoloog dat hij een toespraak had gehouden voor mensen van de Engelse luchtmacht. En toen hij zijn uiteenzetting over God had beëindigd stond er een oude, wat stugge officier recht en die zei: “Ik heb hier allemaal niks aan. Maar ik ben echt wel een religieus mens. Ik weet dat er een God is. Ik heb Hem gevoeld, helemaal alleen ’s nachts in de woestijn. Het geweldige mysterie. En daarom geloof ik nu juist niet in al die keurige leerstellingen en formules over God. Die zijn allemaal zo nietig en betweterig en zo onwerkelijk, als je weet waar het echt om gaat”.
Ik denk dat die man daar in de woestijn een authentieke godservaring heeft gehad. En je zou als lezer wensen dat hij ook de moeite gedaan had om wat hij daar ervaren heeft wat nader te omschrijven. In ieder geval is wat deze officier in de woestijn had meegemaakt voor hem oneindig veel meer werkelijkheid dan de nogal muffe taal van dogmatische en theologische formuleringen.

(On)vruchtbaar
Alleen: je kan er zo weinig mee doen. Het is dan wel een overweldigende ervaring, maar als ze niet kan geduid worden komt er ook niets uit voort.
Terwijl Bijbel, theologie en kerkelijke leer ook gebaseerd zijn op honderden, duizenden van die godservaringen. Maar dan ervaringen waarin de theologie een lijn, een richting ontdekt zoals een wetenschapper verbanden en wetmatigheden ontdekt in fysische fenomenen. En dan worden die godservaringen natuurlijk hanteerbaar, ze wijzen een richting aan en ze nodigen uit tot engagement. Ze worden vruchtbaar. Het is dankzij die leer en die theologie dat wij begrijpen dat al die godservaringen een appel zijn, een oproep om als mens op een bepaalde manier in het leven te staan.
Godservaringen zijn (vermoed ik) bijzonder aangenaam omdat ze je bevestigen en zekerheid geven en je (volgens de verslagen) helemaal overhoop gehaald maar gelukkig achterlaten. Het gevaar is dus zeer groot dat men ze gaat zoeken omwille van het genotsaspect en er verder niets mee doet.

Vaag
Dat is ook het aantrekkelijke van een vage religie. God ervaren in de natuur en in de kunst en dat soort dingen. Het is aangenaam en het verplicht je tot niets. Erger wordt het natuurlijk als je ook nog gaat grasduinen in boekjes over “kosmische energieën”, over “mystieke plaatsen” en “magische stenen”. De bedoeling van dat soort vage religiositeit is duidelijk: je bevestigen in het vooral bezig zijn met jezelf, met je persoonlijk happygevoel. Maar ik heb niet de indruk dat dat erg goed lukt. De kans is zelfs groot dat, als je met die dingen bezig bent, je nooit nog het bos uitkomt, nooit nog echt van de zon zult genieten.

Inzet
Het geloof van Jezus bevrijdt je juist van het obsessief met jezelf bezig te zijn.
Het bevrijdt je van het voortdurend zoeken naar genietingen voor jezelf.
Het leert je je in te zetten voor anderen. Wie erop ingaat merkt dat hij precies dáárdoor gelukkig wordt. Terwijl je anderen probeert gelukkig te maken, merk je dat je, zonder het te zoeken, zelf gelukkig geworden bent. En daarmee is meteen ook de naam van Jezus gevallen. Als christenen hebben wij resoluut elke vorm van vage religiositeit achter ons gelaten. Als christenen geloven wij dat wij via onze ervaring en ons verstand steeds verder kunnen doordringen in de ons omringende werkelijkheid, maar niet in de maker ervan. God blijft de gans-Andere, die wij nooit helemaal kunnen vatten en begrijpen. Als Hij wilde dat wij Hem enigszins kenden, dan was de enige mogelijkheid die Hij had: zich zelf aan ons kenbaar te maken. En wel op de enige manier die voor ons begrijpelijk is: in een mens.

Menswording
Het kernpunt van ons geloof is dat Hij dat in Jezus inderdaad ook gedaan heeft.
Dat op een welbepaald moment in onze geschiedenis die menswording heeft plaatsgevonden. “Menswording” klinkt nogal mythisch. Vooral ook omdat het verhaal errond van mythische elementen doorspekt is (nieuwe ster, maagdelijke geboorte). Maar het feit zelf van de menswording hoeft helemaal niet mythisch gedacht te worden. Wij geloven toch ook van mensen als Franciscus van Assisi, Pater Damiaan en Moeder Theresa dat God zich via hen aan ons liet kennen. Dat God zich op bepaalde momenten in hun leven en via bepaalde daden die ze stelden, aan ons openbaarde. Waarom zou God zich dan in één bepaalde mens, in Jezus, niet helemaal aan ons kunnen laten kennen. Zodat we van Jezus kunnen zeggen dat Hij God was in de gestalte van een mens. Ik heb daar in ieder geval altijd weinig moeite mee gehad.

Relevant
En ik denk ook dat de meeste hedendaagse mensen die hun interesse voor het geloof verliezen niet dáár op afknappen. Wel op wat wij van Jezus gemaakt hebben. Als Jezus alleen maar de uitvinder is van de christelijke waarden, dan is Hij een soort leraar, een moralist, Iemand die zegt hoe we moeten leven. Dan staat hij op dezelfde hoogte als Plato en Aristoteles of zelfs van Etienne Vermeersch en Maggie De Block. Dan is Hij interessant voor een vraag in een televisiequiz, maar heeft hij verder niet zoveel impact op mijn leven. Als Jezus echter God zelf is in de gestalte van een mens, de levende Verrezen Heer, die ook vandaag mijn metgezel wil zijn, die met mij spreekt en zin en kleur aan mijn leven wil geven, dan wordt Hij ineens heel relevant, ook voor jongeren, ook voor mensen van vandaag.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s