11 november

Zondag 11 november 2018 – 32ste zondag door het jaar (jaar B)

Vorige week las ik een interview met de woordvoerder van “Uitvaartunie Vlaanderen”, een boomende miljoenen-business waarvan je rustig mag aannemen dat hun visie gebaseerd is op ernstig onderzoek. Het ging over het feit dat mensen steeds vaker kiezen voor een afscheid “met weinig volk in intieme kring”. “Het is eigen aan onze tijd”, zei de man. “Als het einde nadert komt sterk naar voren wie echt belangrijk is in je leven. En dat zijn zeker niet de pseudovrienden op de sociale media”. Nu weten we al langer dat vele mensen in onze tijd, ondanks alle lawaai en blingbling, ondanks zenuwslopende communicatiemiddelen, meer en meer vereenzamen.
Maar toch troffen me vooral die woorden: “Pseudovrienden van de sociale media”. Er is al vaker op gewezen dat wij ons aan al die vele vrienden in de sociale media niet laten kennen zoals wij zijn, maar zoals we zouden willen dat die anderen ons zien.

Politiek correct
Is dan alles bij ons “fake” geworden? Dit woordje “fake” is ook iets van deze tijd. Het kwam vooral in zwang door het veelvuldig gebruik dat de huidige Amerikaanse president ervan maakt. En dan heeft hij het over de pers, die onjuiste informatie zou verstrekken. En hoewel deze bejubelde staatsman zelf een ietwat zorgelijke relatie heeft met de waarheid, heeft hij hier toch een punt: onze pers is in ieder geval veel minder objectief en onvooringenomen dan ze beweert te zijn. Eén van de dogma’s die ze huldigt is de “politieke correctheid”, d.w.z. je hoffelijk en zelfs vergoelijkend gedragen t.o.v. mensen die “anders” zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor mensen met een andere huidskleur, voor homo’s en voor moslims. Maar dat geldt blijkbaar dan weer veel minder voor katholieken. En dat kan dus niet. Als je een hoffelijk, begrijpend en verdraagzaam persoon bent, dan ben je dat tegenover iedereen. Je kan niet verdraagzaam en hoffelijk zijn t.a.v. de enen en denigrerend en rancuneus doen t.o.v. de anderen. Tenzij die anderen een reëel gevaar betekenen. Maar ik denk niet dat katholieken de democratie om zeep willen, om ze te vervangen door een systeem waarin de kardinaal eerste minister is en de Bijbel de Belgische wetgeving vervangt. Dat “politiek-correcte” is dus toch ook niet zó correct als het lijkt.

Eerlijk
Wij dachten dat, nadat wij hebben afgerekend met de Victoriaanse preutsheid en nu leven in een tijd dat naakt moeilijk nóg bloter kan, dat wij daarmee ook de schijn en de hypocrisie voor een groot stuk aan de deur hadden gezet. Maar dat blijkt toch maar een vrome wens geweest te zijn. Het ophouden van de schijn is in onze samenleving nog altijd één van de drukst beoefende sporten. En je vindt dat verschijnsel dan natuurlijk ook terug in de politiek. Neem nu, bijvoorbeeld, de weigering van Polen en Hongarije om stromen vluchtelingen op te nemen uit angst hun eigenheid te verliezen en over 20 jaar vreemdeling in eigen land te zijn. Europa vindt dat niet kunnen en verkettert de Polen en de Hongaren. Maar ondertussen betaalt datzelfde Europa treinenvol geld aan Turkije om de vluchtelingen buiten de Europese grenzen te houden . . .
De heer Trump, die zegt tenminste vlakaf dat de eigen Amerikaanse belangen het enige is wat hem interesseert. Dat was natuurlijk ook het geval bij zijn christelijke voorgangers. Maar die verpakten dat altijd in hun ijver om de idealen van de Verlichting in heel de wereld ingang te doen vinden. En ze voerden daar ook oorlogen voor. Je moet natuurlijk niet pleiten voor het soort onbehouwen arrogantie van de huidige Amerikaanse president; maar kan beschaafd én eerlijk dan echt niet samengaan?

Conformisme
Vandaag herdenken wij dat 100 jaar geleden een einde kwam aan de “Groote oorlog”. Daarmee kwam meteen ook een einde aan een wereld van absolutistische vorsten en keizers, een wereld waarin vorm en schijn en holle retoriek een zeer voorname plaats innamen. Die eerste wereldoorlog, die eigenlijk één gruwelijke en onzinnige slachtpartij was, heeft een vernietigende slag toegebracht aan het geloof van mensen in welke vorm van gezag dan ook. Het onvoorwaardelijk geloof in de goede bedoelingen van het gezag is daarmee in Europa voorgoed uit het hart van de mensen gebrand. Maar de drang naar het ophouden van de schijn is gebleven, is ook merkbaar bij de meest gewone mensen. Een voorbeeld. Nu genieten in onze huidige samenleving blijkbaar verplicht geworden is, komen mensen op tv alleen nog vertellen hoezeer ze van alles genieten. “We hebben genoten! Dat was genieten! Daar zullen we van genieten!”, roepen ze uit. Omdat dit van hen verwacht wordt. En zelfs kinderen doen dat. Telkens als er een pretpark geopend wordt of een tentoonstelling of zelfs een nieuwe school en dat komt op tv, dan vindt elk kind dat fantastisch of super of keileuk. En misschien is dat voor velen ook zo. Maar ik zou veel geld geven (moest ik dat hebben) als er eens zo’n gezonde onbekommerde knul zou zeggen dat hij het allemaal maar niks vond en dat hij liever was gaan voetballen.

En wij?
Wij kunnen niet veel doen aan de grote conflicten in de wereld. Maar wij kunnen wel beginnen bij onszelf. Met het vaste voornemen te maken op een beschaafde manier altijd eerlijk te zijn.
Schijn en hypocrisie vergemakkelijken conflicten en oorlogen. Zowel tussen individuen als tussen landen. Laat ons beginnen met te werken aan onszelf.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s