De ander: een geschenk

Zondag 30 december 2018, Feest van de H. Familie (jaar C)

Vandaag, ter gelegenheid van het feest van de Heilige Familie, lijkt het mij niet meer dan normaal dat wij in de Kerk de focus nog eens extra richten op het gezin. Meer bepaald: het klassieke gezin, d.w.z. een man en een vrouw die zich, voor God en voor de mensen, voor altijd aan elkaar hebben geschonken. En die daarbij de vaste wil hebben te blijven werken aan hun relatie. En hun kinderen, die ervaren worden als een geschenk, te koesteren, hun een goede opvoeding te geven en liefdevolle wegwijzers in hun leven te zijn. Het is goed dat de kerkgemeenschap er af en toe nog eens aan herinnert dat christenen vierkant achter dat klassieke gezin staan, zonder de andere levenskeuzes te verketteren.
Want dat “klassieke” gezin kan momenteel alle hulp gebruiken. Het woord “klassiek” heeft op zich trouwens al een beetje een negatieve klank, het is familie van “conservatief” en “conservatief” heeft in onze samenleving dan weer de betekenis van: oubollig, iets van vroeger, te mijden, want echt niet van deze tijd.

Tijdloos
En inderdaad, het huwelijk is niet van deze tijd. Het is immers zo oud als de mensheid zelf. Het huwelijk is echt niet iets dat uitgevonden is door ons bomma, en zelfs ook niet door de Kerk. Het is een oer-menselijk gegeven dat een man en een vrouw op een gegeven moment bij elkaar liefde en geluk vinden en uitdrukkelijk kiezen voor elkaar, met uitsluiting van ieder ander. Ze zijn vast van plan om een gezin te stichten, kinderen te krijgen en samen oud te worden. En ze willen die keuze ook ritueel bevestigen voor God en voor heel de gemeenschap. Dit is van alle tijden en culturen. Het huwelijk is miljoenen jaren oud, het is in feite zo oud als de mensheid zelf. Er waren (en zijn) natuurlijk ook gearrangeerde en gedwongen huwelijken. Er zijn ook huwelijken die uitdraaien op een ware nachtmerrie. Geen enkel menselijk project of instelling, hoe voortreffelijk ook, of er zijn misbruiken en schaduwkanten. Maar dat is geen reden om het project of de instelling zelf af te wijzen. Natuurlijk wil ik daarmee niet oordelen over de mensen die andere levenskeuzes maken. Ik wil alleen maar de aandacht vestigen op het feit dat het huwelijk niet “iets van vroeger” is, maar iets van alle tijden. En dat wellicht ook blijven zal. Waarschijnlijk zal later blijken dat juist de huidige rage om zomaar samen te gaan wonen heel tijdsgebonden was en veel te fragiel om huwelijk en gezin als hoeksteen van de samenleving te verdringen. Dit gezegd zijnde is het natuurlijk duidelijk dat een huwelijk niet iets is van één moment, maar een project, waaraan door de partners hun ganse leven lang moet gewerkt worden. En dat geldt uiteraard ook voor de relatie zelf. Ook daar moet aan gewerkt worden, ook die moet groeien, wil ze niet verkommeren.

Groeien
En voor dat groeien, bestaan er geen vaste regels. Het gaat immers om mensen en iedere mens is uniek, iedere relatie anders, ieder koppel verschillend. Bovendien, ook al is het huwelijk van alle tijden, binnen dat huwelijk spelen natuurlijk wel tijdsgebonden opvattingen een rol. De absoluut dominante rol van de man bijvoorbeeld, die duizenden jaren lang heel normaal en vanzelfsprekend was, is (in het westen althans) volledig uitgespeeld. Waarschijnlijk omdat die dominantie op weinig anders gefundeerd was dan op fysieke kracht en een hang naar een bepaald soort eenvoud en overzichtelijkheid. Maar zelfs in Bijbelse tijden krijg je al die voortdurende oproepen om in een relatie alle machtshoudingen te bannen en te vervangen door liefde. Een liefde die op geen enkele wijze dominant is, ook niet van de kant van de vrouw, en die dus ook niet versmacht, maar de ander vrij laat, de ander laat zijn wie hij of zij is, de kans geeft om verder te groeien. Want “groeien” dat is wel het toverwoord in een relatie, in elke relatie. Een relatie die niet meer groeit, is als stilstaand water dat brak wordt. En dat geldt natuurlijk voor elk soort relatie.

Geschenk
Het zou niet passend zijn dat ik hier als bijna-enige celibatair, eens ga uit de doeken doen wat u allemaal moet doen om uw huwelijk levend te houden.
Ik denk gewoon dat in elke relatie, de relatie van gehuwden, van ouders en kinderen, van vrienden, van buren, de relatie met geloofsgenoten, volksgenoten, werkmakkers, en ook die met mensen uit andere culturen, de ander moet gezien worden als een geschenk, een kans die verrijkend voor jezelf kan zijn. De ander is geen bezit, of bedreiging. De ander is wezenlijk een geschenk. En het geschenkmatige van die ander ligt juist in zijn (of haar) eigenheid, in het anders-zijn. Het is duidelijk dat het hier gaat om een fundamentele kijk op de wereld en op de mensen. En dat wij, zo nodig, die klik ook moeten maken. Het is niet alleen aangenaam voor de anderen, het brengt ook zoveel meer leven in ons eigen leven.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s