Pasen

Zondag 21 april 2019, Pasen (jaar C)

Religie is zo oud als de mensheid zelf.
Het was er vanaf het allereerste begin. Al in de prehistorische schilderingen in de grotten van Lascaux zie je hoe religie een poging is om een zin te geven aan het bestaan. In het aangezicht van de aanhoudende pijn en onrechtvaardigheid van dat bestaan. Het is zoeken naar een diepere eenheid en samenhang achter een schijnbaar zinloze werkelijkheid, waarin elk leven blijkbaar afhankelijk is van het vernietigen van ander leven. Religie is dus niet iets dat werd toegevoegd aan onze menselijke conditie, niet iets dat ons werd opgedrongen en aangepraat. Integendeel. Het verlangen naar transcendentie, naar het overstijgen van onszelf en van de vaak gruwelijke werkelijkheid, is misschien wel de meest karakteristieke eigenschap van de mens. En als de religieuze riten ons niet meer aanspreken, dan zoeken we het in muziek en dans, in sport en zelfs in drugs. Vaak gaat het dan om een vlucht, om een compensatie voor een bestaan dat als zinloos en pijnlijk ervaren wordt. En ook bepaalde vormen van godsdienstigheid zijn duidelijk een vlucht. Maar goed begrepen en op de juiste manier toegepast, brengen alle grote religies echte bevrijding. Precies omdat zij ons bewustmaken van het bestaan van die diepere zin en eenheid.

Een klank
Religie is, naar het woord van Karen Armstrong, dé hedendaagse specialiste, “een praktische discipline, die ons leert nieuwe vermogens te ontdekken van onze geest en van ons hart”. En zowel christenen als brahmanen, Griekse filosofen en Chinese wijzen komen, onafhankelijk van elkaar, tot het bestaan van die diepere zin en eenheid achter de verwarrende, zichtbare werkelijkheid zoals wij die dagdagelijks ervaren. Sommigen noemen die diepere werkelijkheid God, anderen noemen ze anders. Maar allen hebben ze het over die Diepere Eenheid, die ons inspireert om die eenheid ook zelf te beleven. Om tegen onze oppervlakkige driften in, te streven naar eenheid en vrede met andere mensen en elke andere vorm van leven te respecteren. Om rechtvaardigheid en mededogen na te streven.

Harmonie
Het christelijk geloof gaat daarin misschien het verst. Voor het christendom is God liefde. En dus kan een zinvol leven alleen maar een leven zijn van strijd tegen alles wat tegen het leven en de liefde ingaat en het bestaan verduistert.
Strijd tegen alles wat mensen vervreemdt, gevangenhoudt en onderdrukt.
En is een leven van alleen maar bekommerd zijn om je eigen pleziertjes, zinloos en waardeloos. Het is natuurlijk een geloof. En geloof kan je evenmin bewijzen als ongeloof. Maar je kan de waarheid van dat geloof wel op het spoor komen door het te doen, door het te beleven. Het is pas als je probeert van je te geven aan anderen, dat je ervaart dat dit het meest zinvolle is dat je ooit gedaan hebt. En dat je er zelf ook gelukkig van wordt. Precies omdat wat je dan doet in harmonie is met je diepste kern, met wat je ten diepste zelf wil. Met de Geest van God die diep in jou aanwezig is.

Hedonisme
Het is jammer dat in onze huidige samenleving mensen al bijna van in de wieg geleid worden in precies de tegenovergestelde richting. Opvoeding, media en reclame duwen ons voortdurend in de richting van individualisme en hedonisme. Ze zeggen ons dat echt leven, zorgen voor jezelf is en genieten van zoveel mogelijk dingen. Die houding wordt momenteel op de meest vanzelfsprekende manier doorgegeven van de ene generatie op de andere. Ze is het nieuwe “normaal” geworden. Ze wordt nauwelijks nog in twijfel getrokken. Wij mogen het kritische en alternatieve karakter van het geloof in deze kwestie niet wegmoffelen. Wij mogen niet toegeven aan de druk naar levensbeschouwelijke eenheidsworst. Wij moeten onze eigenheid bewaren en openlijk blijven zeggen waar het voor ons op staat.

Keuze maken
Als wij terug jongeren willen evangeliseren – en wij zullen daar werk moeten van maken, willen wij hier in West-Europa niet helemaal verdwijnen – dan moeten wij dat doen met open vizier. Hen niet willen lokken met Tomorrowland-achtige toestanden. Of met een avondje religieuze clips, met misschien nog een jointje achteraf. Wij moeten van het begin af aan duidelijk zeggen dat je een fundamentele keuze moet maken. Dat je als christen ervan uitgaat dat alleen maar voor jezelf leven, waardeloos is. En dat, als je zo leeft, je dat ook zelf als eerste zal ervaren. En dat alleen een gegeven leven, een leven van inzet voor anderen, zin en betekenis geeft aan je bestaan. Klinkt dat niet een beetje saai, zeker voor jongeren? Dat klinkt afschuwelijk saai. Maar wie er durft op ingaan, die merkt dat het gewoon zo is. Die verlaat het land van zoeken naar genietingen als doel op zich. Om te ontdekken dat zorg dragen voor anderen, voor je vrouw, voor je kinderen, voor je ouders, en zelfs voor wildvreemde mensen, je eigen leven zin geeft. En je dus ook gelukkig maakt.

Bevestiging
En, gaande-de-weg ontdek je iets wat nog belangrijker is dan zingevend en gelukkig-makend: je ontdekt dat het wáár is. Dat die diepere eenheid waar geloof het over heeft er wel degelijk is. Dat God echt bestaat.
En dat Hij met je meegaat en op een heel geheimvolle manier van je houdt als van de appel van zijn oog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s