Geen truken van de foor

Zondag 2 juni 2019, Zevende zondag van Pasen (jaar C)

Ook jongeren hebben zo hun eigen, bijna rituele uitdrukkingen wanneer ze in contact komen met de Kerk. Een jong koppel bijvoorbeeld dat op ondertrouw komt, begint steevast met te zeggen: “Je ziet ons wel niet elke zondag in de kerk, maar we staan wel achter de christelijke waarden.”
En oudere tieners die je nog kent van de catechese en aan wie je vraagt waarom ze niet meer naar de Mis komen, antwoorden je gegarandeerd dat ze bedolven worden onder het werk van de school. Terwijl je natuurlijk ook wel ziet dat ze zeeën van tijd hebben voor andere dingen.
En toen ik een tijdje geleden bij een jong gezin op bezoek was en wij het hadden over de terugloop van het kerkbezoek, keek het jongetje van 6 mij aan, verbaasd over mijn ongelofelijke onwetendheid.
“Maar de mis?” zei hij, “dat is toch saai, saai, saai”.
Jongeren zeggen vaak wat ouderen denken.

Tijdsgeest
En het is zeker zo dat al de hogergenoemde opwerpingen tegen regelmatig kerkbezoek (saai, geen tijd, en ”het is goed als ik achter de christelijke waarden sta”) sterk leven bij grote delen van de bevolking. Ook zelfs bij mensen die regelmatig naar de kerk gaan.
De vraag is dan natuurlijk: hoe komt dat en wat doe je eraan?
Tijdens mijn jeugdjaren was de Parochie overal nog de bezieler van een bloeiend verenigingsleven. Dat verenigingsleven was zowat de sociale vleugel van de Kerk en het had tot doel de mensen dichter bij elkaar te brengen en een hechte gemeenschap te vormen. En omdat dit best op een prettige manier gebeurde waren taart en koffie, uitstapjes en pensenkermissen nooit ver weg.
Op dit ogenblik lijkt het er sterk op dat de parochie zelf één van de vele verenigingen geworden is. En dat zij, in deze tijd van extreem individualisme, net als die andere verenigingen wegkwijnt. Alleen die verenigingen bloeien nog, die vooral nuttig zijn voor de persoonlijke ontwikkeling of ontspanning van de leden. Jeugd- en sportverenigingen bijvoorbeeld. Maar verenigingen die mensen gewoon willen samenbrengen om samenhorigheid te beleven en elkaar belangeloos nabij te zijn en te helpen, gaan ongenadig voor de bijl. Dat is nu eenmaal de tijdsgeest: als ik mij maar goed voel, als ik maar geniet, als ik maar carrière maak.

Lokmiddelen
Oké. Wij gaan dat niet in één, twee, drie veranderen. Maar wij moeten er in ieder geval zorg voor dragen dat wij als parochie, als Kerk, niet in een levensgrote valkuil trappen. Een valkuil die erin bestaat dat wij zouden proberen de Kerk en de liturgie terug aantrekkelijk te maken met de middelen die traditioneel door de verenigingen werden gebruikt. Iets wat je regelmatig ziet gebeuren.
Natuurlijk moeten wij er voor zorgen dat de mensen die naar de Mis komen zich welkom voelen. Dat het gebouw aantrekkelijk aangekleed is, het onthaal hartelijk, de muziek mooi en ontroerend, de preek inspirerend en de teksten en gebeden zinvol en beklijvend. En als een glas schuimwijn of een kop koffie meehelpen om de samenkomst een warm en hartelijk cachet te geven, dan is dat meegenomen. En zelfs een zeker showelement mag niet ontbreken. Wij zijn tenslotte katholieken, geen steenrijke quakers die, gezeten in houten banken, sobere liturgieën vieren. Wij hebben altijd gehouden van muziek en wierook en kleurrijke kazuifels. Maar we moeten daarin niet overdrijven. Wij mogen nooit proberen de mensen daarmee te lokken. Het doel is niet “de zaal terug gevuld te krijgen”. Wij mogen nooit vergeten dat het voornaamste doel van de liturgie is, mensen helpen om contact te leggen met God. Ik heb ooit eens, bij wijze van boutade, gezegd: als wij alleen maar de kerk terug vol willen krijgen, dan kunnen we beter ineens een paaldanseres laten optreden. Ik blijf daarbij. Met koffie en taart of met een paaldanseres moeten wij de mensen niet terug naar de kerk proberen te krijgen. Geen truken van de foor!

Propaganda
Wij hebben een tijdje geleden verkiezingen gehad. Het is niet aan mij om u vóór de verkiezingen enig advies daaromtrent te geven en ook niet om er u na de verkiezingen minzaam op te wijzen hoe juist of hoe verkeerd u wel gestemd heeft. Maar wij kunnen wel wal leren van de politieke partijen in het algemeen.
In hun propaganda proberen politieke partijen ons ervan te doordringen dat hun overtuiging, hun doelstellingen, hun programma en de uitvoering ervan broodnodig zijn voor ons.
Het eerste wat hier opvalt, is het woord propaganda. Een beetje een vies woord in kerkelijke kringen. Noem het dan voor mijn part maar evangelisatie of missie, maar propaganda is nodig. Wij moeten de boer op, wij moeten onze ideeën aan de man brengen en mensen overtuigen. De tijd dat men als christen geboren werd is voorbij. Propaganda is dus nodig.

Geloof
En wat moeten wij dan propaganderen? Gewoon: ons geloof.
Stel u een politieke partij voor die folders uitgeeft met ongelooflijk mooie foto’s en bijeenkomsten organiseert met gratis champagne voor iedereen, en waar de beste zangers optreden en je tombolalotjes krijgt waar je snoepreisjes en dure elektronische spullen mee kan winnen. Maar ze hebben als partij geen visie en geen programma. Dat zou toch absurd zijn.
Evenzo is dat bij ons het geval als wij het houden bij lokmiddelen om “onze zaal opnieuw vol te krijgen”. Wij moeten terug ons geloof promoten.
Laten we daar met z’n allen eens grondig over nadenken.

Volgende week gaan we daarover verder.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s