De tijd van toen

(Dit is geen homilie)

Gevolg gevend aan de subtiele vermaning van onze minister van Volksgezondheid brengen wij plots het grootste deel van onze tijd binnenshuis door. Dat is niet altijd makkelijk. Soms vervelen wij ons.
En verschillende televisiezenders spelen daar nu op in met het aanbieden van films en series “uit de oude doos”. Prima initiatief.
Een beetje nostalgie kan nooit kwaad. En vaak roept het bekijken van die beelden ook een zekere vertedering bij je op, net zoals oude foto’s dat doen.
Maar . . . je blijft niet kijken. Na een tijdje maken herkenning en nostalgie plaats voor een zeker onbehagen. Het is allemaal wat vreemd geworden.
Om te beginnen stond de techniek in die tijd, vergeleken met nu, nog nergens.
De meeste feuilletons werden niet eens “opgenomen”. “Schipper naast Mathilde” bijvoorbeeld, werd rechtstreeks uitgezonden.
Als er iemand ongewild struikelde en op zijn gezicht ging of zijn tekst niet meer kende, dan kwam dat zo in beeld. Het was allemaal nogal amateuristisch en zelfs ietwat stuntelig. Het was allemaal een beetje parochiezaalachtig.
En, van parochiezaal gesproken, de openbare omroep was in de tijd van toen, zoals heel Vlaanderen trouwens en dus ook de mensen die bij de BRT werkten, nog katholiek. Tenminste wat men toen aanzag voor katholiek.
Katholiek stond in die dagen voor braaf, zedig en respect voor het gezag.
Kortom, het stond voor zaken die nu zo goed als verdwenen zijn.
Braaf en zedig willen we niet meer zijn.
En respect voor gezag ruikt een beetje naar achterlijk en naar niet-geëmancipeerd-zijn, en is dus allerminst nog vanzelfsprekend. En je vraagt je af: terecht?
“Iets mag het hebben”, zei mijn oma altijd, “maar je moet niet overdrijven”.
Het “katholiek” systeem in het Vlaanderen uit de tijd van “De heren van Zichem” gaf zonder twijfel zin en geborgenheid aan een grote meerderheid van mensen. Maar voor wie er zich niet in thuis voelde, kwam het zwaar en drukkend over.
Het systeem heeft in die tijd zeker zijn verdienste gehad, maar het is ook goed dat het . . . zijn tijd gehad heeft. Maar misschien zijn we, zeker wat braaf en zedig zijn en respect hebben betreft, nu in de overdrijvingsfase beland waar mijn oma zo beducht voor was . . .
Er is nog iets wat sterk opvalt: vroeger deed men op tv zijn uiterste best om keurig Nederlands te spreken (ABN!). Behalve in verfilmde streekromans, deed men altijd de grootste moeite om het Nederlands te promoten. Dat komt omdat de televisie duidelijk een instrument was voor de “volksverheffing”.
Wat dat betreft zijn we vandaag terug helemaal naar “af” en heeft het “schoon Vlaams” (‘ne keer’, ‘een bekke’, … ) opnieuw zijn intrede gedaan in praatprogramma’s en feuilletons.
Er werd vroeger ook helemaal nooit gevloekt op televisie. Terwijl er in die tijd “in ’t echt” minstens zoveel gevloekt werd als nu. Op dit ogenblik is dat omgekeerd.
Terwijl er nu naar mijn gevoel “in ’t echt” minder gevloekt wordt dan vroeger, lijkt het wel of acteurs in Vlaamse series geen 2 zinnen meer kunnen zeggen zonder 3 keer te vloeken.
Maar goed, zo kan je nog eindeloos doorgaan met vergelijken en beoordelen: zaken die vroeger beter of slechter waren dan nu. Maar over ‘t algemeen is het best wel leuk sommige van die ouwe dingen eens terug te zien.
Zolang we maar blijven beseffen dat wij nu leven. Dat deze tijd, onze tijd is om in te leven. Wij hebben geen andere.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s