Respectvol omgaan met mensen

Zondag 17 mei 2020, Zesde zondag van Pasen (jaar A)

Op Aswoensdag, wanneer de mensen getekend worden met een askruisje, gebruik ik altijd de oude formule: “Mens, gedenk dat gij van stof zijt en tot stof zult wederkeren”. Er is ook een modernere versie die zegt: “Bekeer u en geloof in het evangelie”. En dat is natuurlijk de kern van de zaak, maar tegelijk klinkt het toch ietwat banaal. Omdat “Bekeer u, geloof in het evangelie”, woorden zijn die je gewoon verwacht in de kerk. Het is een gedachte die wel tien keer in verschillende vormen herhaald wordt in elke viering. Maar als iemand je vlakaf zegt dat je van stof bent, dat je ooit terug tot stof zal vergaan, dát is schokkend. Dat doet je nadenken.

The limit
Je moet daarin ook niet overdrijven natuurlijk. In de middeleeuwen bijvoorbeeld waren de mensen geobsedeerd door de dood. Er zijn maar weinig middeleeuwse schilderijen waarop niet ergens een doodshoofd of een skelet te zien is. En dat is natuurlijk ook ongezond. Voortdurend denken aan de dood zet een domper op onze levensvreugde, maakt ons futloos en versmacht onze creatieve krachten.
Maar in een cultuur (de westerse) van “the sky is the limit” is het goed dat wij er af en toe aan herinnerd worden dat niet “the sky” maar doodgewoon ons doodgaan the limit is.
Ik moet daarbij ineens denken aan een gewoonte uit het oude Rome.
Wanneer een veldheer een grote overwinning had behaald, dan kreeg hij een triomftocht in de stad. Voorafgegaan door zijn soldaten die onder bloemen bedolven werden, kwam de generaal op zijn strijdwagen, stormachtig toegejuicht door een zee van uitgelaten mensen. Maar achter hem op de wagen stond een man die een lauwerkrans boven zijn hoofd hield, maar die ook voortdurend herhaalde: “Gij zijt geen God, gij zijt maar een mens, gij zijt geen God, gij zijt maar een mens. . . “

Doel
En dat is óók een van de taken van de Kerk: de mensen bemoedigen, hun een gevoel van eigenwaarde geven, hen bevestigen, ze hun grootse roeping voor ogen houden. Maar hen tezelfdertijd ook met de voeten op de grond houden.
De fantasieën van de wereld doorprikken. Hen eraan herinneren, voortdurend hen eraan herinneren dat niet rijk en machtig worden het doel van een mensenleven is, maar groeien als mens. De fantasieën van de wereld doorprikken. Ons er voortdurend aan herinneren dat niet geld en macht ons gelukkig maken, maar beminnen en bemind worden. Ons eraan herinneren dat mensen op de eerste plaats medemensen zijn, geen concurrenten. Dat ondanks al ons hectisch gedoe, wij evenzeer fundamenteel eenzaam zijn als de anderen. En dat die anderen evenzeer nood hebben aan warmte en tederheid als wijzelf.

Oase
Misschien is dat wel de voornaamste taak van Kerk en geloof in onze tijd. De zelfstandigheid van de wereld erkennen en tegelijk in die wereld de hoeders zijn van de menselijkheid. In die wereld een oase zijn van vriendelijk en respectvol omgaan met elkaar. Want die houding dreigt steeds meer zoek te raken naarmate de race naar geld en succes aan belang wint.
Timothy Radcliffe zegt dat de Kerk ook een voorbeeld moet zijn voor de wereld van politiek en economie, voor de beleidsmakers in het algemeen.
In een tijd en een wereld van fake news en succesvol populisme, waarin op vele plaatsen allerlei rare figuren aan de macht komen die weinig respectvol omgaan met mensen en met hun rechten, zou de Kerk een toonbeeld moeten zijn van inspraak en overleg, waarbij elke persoon én zijn mening met heel veel respect behandeld wordt.

Anders
Ik denk, eerlijk gezegd, dat we daar als Kerk nog heel ver vanaf zijn.
En dan heb ik het niet speciaal over “Rome” of over dat wat zo vaak misprijzend “het instituut” genoemd wordt. Maar over ons, over elke christen, over onze parochies.
Als wij gist in het deeg en zout in de wereld willen zijn, dan zal dat op dit vlak moeten gebeuren.
Dan zullen mensen niet naar ons beginnen te kijken en te luisteren omdat wij zo heftig tekeer gaan tegen alles wat misloopt in de wereld, maar omdat ze zien dat wij zelf op een heel andere, op een echt respectvolle manier met elkaar omgaan. En eerder het vergelijk zoeken dan de ruzie.
Eerder het winnen van de andere voor een idee, dan het doordrukken van de eigen visie. Eerder de consensus zoeken, dan de breuk.
Als wij onszelf terug op de kaart willen zetten, dan zal dat op die manier moeten gebeuren. Door op een heel andere manier met elkaar om te gaan dan in “de wereld” gebruikelijk is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s