Hemelvaart

Donderdag 13 mei 2021, Onze-Lieve-Heer Hemelvaart (jaar B)

In een van de (overigens pretentieloze, maar degelijke) preekboeken van pater Jos Lammers van eind de jaren 80 lees ik: “Het verhaal van de Hemelvaart van Jezus is niet het verslag van iemand die de dampkring doorboort.
Wij hoeven de hemel trouwens niet boven ons hoofd te zoeken, ook al is die een mooi beeld.”
Ik blijf hier wat langer bij stilstaan omdat er een oud en hardnekkig misverstand ter sprake komt. Het misverstand dat de mensen van nu denken dat de mensen vroeger naïever waren dan wij nu. Dat is níet zo. De mensen wisten minder dan wij nu, omdat de wetenschap zich altijd verder ontwikkelt. Maar de voorstellingen die de mensen zich vroeger maakten over de werkelijkheid waren heel aannemelijk.
Ze waren het gevolg van vragen, vermoedens en gedachten die opwelden bij alles wat hun zintuigen hun vertelden. Nu nog steeds het begin van elke wetenschap.

Naïef?
De gedachte dat de aarde plat was en de hemel daarboven het huis van God of van de goden, is daarom eerder logisch dan naïef.
En in ieder geval was er geen enkel middel om die voorstellingen te onderzoeken of tegen te spreken.
Maar toen later die beelden niet langer houdbaar bleken, het beeld bijvoorbeeld van 2 tronen boven de wolken met in de ene God de Vader en in de andere Jezus (gezeten-aan-zijn-rechterhand), denk ik niet dat dit grote ontreddering onder de gelovigen teweegbracht. Ik denk eerlijk dat de mensen vroeger vooral begrepen dat ze in Jezus een machtig voorspreker hadden bij God. Maar dat ze veel minder naïef waren, veel minder verknocht aan het letterlijk nemen van voorstellingen en metaforen dan wij nu graag willen geloven. . .
Wat mensen de Kerk in de jaren 60/70 wel bijzonder kwalijk hebben genomen is dat ze, bij monde van allerlei “moderne” predikanten, nogal meesmuilend begon te doen over allerlei “naïeve voorstellingen”. Voorstellingen die de vorige generaties predikanten de mensen jarenlang hadden onderwezen. Dát pikten ze niet. En ze hadden gelijk.

En nu?
Op dit ogenblik echter is het christelijk geloof zodanig verschraald tot alleen maar moraal dat mensen (ook jongeren) die eerlijk willen geloven en als christen willen leven, op hun honger blijven en nauwelijks nog antwoord krijgen op hun vraag naar de inhoud van het geloof.
Ze willen weten wat Hemelvaart nu precies inhoudt. Wat Pasen betekent en Pinksteren, menswording, sacramenten, door God bemind worden, eeuwig leven.
Wat houdt dat allemaal precies in? En wat betekent dat voor mijn leven? Het kan toch niet dat dit concept, heel die grandioze visie kan verpieteren tot “een beetje lief zijn voor elkaar”. Dáár moet echt iets aan gedaan worden.
Goed. Een beetje jammeren over wat er allemaal misgelopen is mag, als dat maar niet te vaak gebeurt want daar schiet je ook niets mee op.

Over Hemelvaart dus
Ik herinner mij dat ik ooit bij A. Lewis iets las dat mij erg bevreemdde. Pasen, schreef Lewis, had geen zin als er geen Hemelvaart bijkwam.
Later begreep ik dat als Jezus (zoals Lazarus) alleen maar was opgewekt om daarna zijn leven gewoon verder te zetten in Palestina, dat voor ons nu weinig of geen betekenis zou hebben gehad. Maar zo is het niet gegaan.
In plaats van een gereanimeerde dode werd Jezus “de verhoogde Christus, zetelend aan Gods rechterhand”.
De betekenis daarvan is duidelijk.
Tijdens zijn leven als mens onder ons was de werkzaamheid van Jezus eerder beperkt. Zowel in ruimte als in tijd. Hij had maar een kleine groep volgelingen, die Hem van heel nabij kenden. Waar Hij kwam verzamelden zich soms grote menigten om naar Hem te luisteren.
Maar ik kan mij moeilijk voorstellen dat ook buiten Palestina, vele mensen van Hem hadden gehoord. En zelfs binnen de grenzen van dat kleine land kon Hij niet overal tegelijk zijn.

Lammers
Door zijn hemelvaart worden de beperkingen opgeheven. De verrezen Heer kan nu aanwezig zijn voor iedereen. Hij die in zijn zichtbaar leven zeer beperkt gekend was door enkelen, kan nu intiem aanwezig zijn voor miljoenen mensen die Hem nooit hebben gezien, Hem nooit hebben horen spreken.
“Door de hemelvaart”, zegt Jos Lammers, “verwijdert zich zijn gestalte, maar verwijdt en verhoogt zijn tegenwoordigheid”. Zijn Geest kan iedereen vervullen die zich voor Hem openstelt. En Hij wordt de vertrouwde vriend en gids en tochtgenoot van miljoenen mensen in alle tijden.
Ineens begrijp ik wat Lewis bedoelde toen hij zei dat Pasen zonder Hemelvaart geen betekenis zou hebben.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s