Hoe ziet God er eigenlijk uit?

Zondag 30 mei 2021, Drievuldigheidszondag (jaar B)

Vandaag is het Drievuldigheidszondag.
De dag dat wij er meer dan anders bij stilstaan dat christenen God zien als een drie-eenheid; God zien als Vader, Zoon en Heilige Geest. En toch één God.
Het is duidelijk een niet voor de hand liggende theologische constructie, die Mohammed bijvoorbeeld deed besluiten dat christenen eigenlijk in drie goden geloven in plaats van in één. Maar dat is natuurlijk niet zo.
Een probleem wordt het maar wanneer beroepstheologen beginnen te schrijven over de Heilige Drievuldigheid en over de liefdesrelatie tussen Vader, Zoon en Heilige Geest. Wat bij gewone mensen als jij en ik, overkomt als Byzantijns gespin.
En dan blijven we nog vriendelijk, want voor hetzelfde geld kunnen we het je reinste speculatie noemen.
Want God is de Gans Andere, d.w.z. wij kunnen Hem niet vatten of doorgronden.
Wij kunnen ons geen enkele voorstelling van Hem maken.
Vandaar ook het Bijbelse verbod op het maken van beelden van God. Iets wat al te gemakkelijk gezien wordt als een verbod op het maken van afgodsbeelden.

Beelden
Maar dat verbod geldt voor het maken van alle beelden, ook voorstellingen in ons hoofd. Omdat God voor ons Mysterie is. En elk beeld dat we van Hem maken per definitie meer zegt over ons dan over Hem.
En daar moeten wij gewoon mee leren leven.
De hele Bijbel gaat alleen maar over wat God doet, over wat God kan betekenen voor een mens, over hoe Hij naar mensen op zoek gaat, wat Hij van mensen verlangt en, vooral: hoe Hij mensen bevrijdt.
Maar in heel de Bijbel vind je geen enkele beschrijving van God. Wie of wat Hij is. Behalve 1 keer, bij Johannes, waar Jezus zegt dat God liefde is.
Dat is alles wat we hebben. Maar dat is natuurlijk wel bijzonder veel.
Want dat wil zeggen dat alles wat niet in overeenstemming is met de liefde, ook niet van God komt. En dat, omgekeerd, alles wat wij wel uit liefdevolle overwegingen doen, volkomen in harmonie is met Gods bedoelingen.
Dit weten is natuurlijk oneindig veel belangrijker dan welk vermoeden ook over “hoe God er misschien wel uitziet”.
Nu is het natuurlijk wel zo, dat diepe waarheden zoals het inzicht dat God liefde is, in heel hun draagwijdte slechts zeer langzaam doordringen tot en aanwezig blijven in het bewustzijn van de mensen. Dat heeft tijd nodig.

Evolutie
Zelfs in de Bijbel zelf zie je evolutie in het denken van de mens over God.
De joodse oerervaring was dat God een bevrijdende God is. “Die ons gered heeft uit Egypte, het slavenhuis”. En ze beseffen met de tijd ook meer en meer dat die bevrijdende God ook een oneindig rechtvaardige en liefdevolle God is.
Maar omdat er in die dagen nog geen spoor was van globalisatie betrokken ze God in de eerste plaats op hun eigen joodse volk, Gods volk. Vaak nog in oppositie met andere volkeren. Jahweh was eigenlijk nog altijd een soort stamgod. Hún stamgod.
Pas in het christendom worden die enge grenzen doorbroken. En wordt God de liefdevolle Vader voor elke mens.
Blijft dan natuurlijk nog altijd de vraag: “Wat moeten wij met die Heilige Drievuldigheid?” Is dat iets om bij het oud papier te zetten of bestaat daar ook een “moderne uitleg” voor?
Ik denk dat het hier niet gaat over oud of modern. Maar dat wij daar wat minder ingewikkeld moeten over doen. Ik denk dat we hier een goede regel uit het wetenschappelijk onderzoek kunnen hanteren: van alle mogelijke verklaringen is de eenvoudigste meestal de juiste. Laat me dus bij dezen een poging doen.

Één God
Omdat Jezus God een liefdevolle Vader noemt, is God-de-Vader niemand anders dan God zelf.
Omdat wij ons, zoals gezegd, over die God geen enkele voorstelling kunnen maken, heeft God zich laten kennen in een mens: Jezus.
Het was de enige manier die God had om zich aan ons op een voor ons begrijpelijke manier kenbaar te maken.
Jezus toonde ons in zijn woorden en in zijn manier van leven op een voor mensen begrijpelijke manier, wie God is: een liefdevolle, zorgzame en bevrijdende God.
En de Heilige Geest, dat is geen “geest”, geen spookachtige entiteit.
De Heilige Geest, dat is gewoon: God zoals Hij rechtstreeks tot ons spreekt in ons binnenste.
Zoals God tot ons spreekt in Jezus en zoals wij Hem kunnen ervaren in de natuur, in schoonheid en in mensen, zo spreekt God ook rechtstreeks tot ons in ons hart, ons verstand en ons geweten. En dát is, denk ik, de Heilige Geest.
Misschien moeten we het allemaal niet te ver gaan zoeken. . .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s